Nieuwe tijden, oude regelgeving?

Meer zelfregulering in herbestemming

Zoals ik in een eerder blog al schreef kan herbestemming sterk werken als aanjager van de lokale economie. Met tijdelijke oplossingen kan het imago van een straat of buurt worden verbeterd en kunnen structurele oplossingen in de hand worden gewerkt. In de praktijk blijkt echter nog steeds dat veel kansen blijven liggen. Duizenden kantoren en winkelpanden schreeuwen om een nieuwe functie. Hoe zorgen we dat er spijkers met koppen worden geslagen?

Niet allemaal tegelijk

Er is al veel over gezegd en geschreven en ik zeg het nog maar eens; bij tijdelijke herbestemming zijn geen verliezers. Eigenaren, startende ondernemers, gevestigde ondernemers, de straat, de buurt, de stad, de gemeente; iedereen is gebaat bij tijdelijke creatieve initiatieven. Er zijn verschillende initiatieven en veel goede en geslaagde voorbeelden. Toch blijft een relatief klein percentage leegstand herbestemd. Waar ligt dat dan toch aan?

‘The times they are a-changing…’

Sinds een aantal jaar is de economie, de markt en daardoor de manier van ondernemen aan het veranderen. Deze ontwikkeling is nog niet uitgekristalliseerd. Maar oude richtlijnen vormen meer en meer een belemmering voor nieuwe initiatieven. Hoewel de overheid tracht in te spelen op de veranderende vraag op de markt, zijn sommige ontwikkelingen niet te voorzien. Voor de huidige situatie is de wet Kraken en Leegstand is te star en vormt bijvoorbeeld het bestemmingsplan een drempel. Einstein zei altijd al dat we problemen niet kunnen oplossen door dezelfde denkwijze te gebruiken waarmee de problemen zijn veroorzaakt. Goed punt, Einstein. Maar wet- en regelgeving opstellen in tijden van transitie is geen eenvoudige opdracht. Duidelijk is in ieder geval, dat de huidige wet- en regelgeving geen soelaas biedt wat betreft leegstand.

Geval Berlijn

Toch blijft er hoop voor leegstaande panden. Het is namelijk niet dat de vraag is verdwenen. De markt bestaat nog steeds; ze is hooguit aan het veranderen. In 2009 beschreef Vincent Kompier de ontwikkelingen in Berlijn na de val van de muur. Rond 1995 was grote leegstand het gevolg van de verwachte, maar uitblijvende groei. Door gebrek aan geld, middelen en ideeën vanuit de overheid ontstond een soort regelloos tijdperk op het gebied van stadsplanning. Allerlei kleine, creatieve ideeën ontstonden, verdwenen en ontstonden weer. Deze ontwikkeling werd getrokken door een groep mensen die de perfecte combinatie hadden gevonden tussen locatie, strategie, cultuur en ondernemen. Tijdelijkheid was hierbij eerder uitgangspunt dan belemmering. Lege plekken in de stad werden soms voor een nacht, soms voor langere tijd gebruikt. Doordat bewoners zelf invloed hadden op de hun leefomgeving, werd de identiteit van een buurt versterkt. Deze manier van zelfregulering en ondernemend netwerken kan worden gezien als een erg duurzame manier van stadsontwikkeling.

Geval Nederland

Misschien dat het sex, drugs & rock ’n roll tijdperk van Berlijn niet wenselijk is voor het centrum van Almere, Schiedam of Leiden. Wel kunnen er een aantal lessen worden getrokken uit de (uit nood geboren) Berlijnse methode. Zelfregulering maakt bewoners zelfstandig en stimuleert identiteit en verbondenheid met een buurt. Dus laat de teugels vieren, doe een stap terug en beslis welke regels ècht noodzakelijk zijn. Stimuleren en faciliteren in plaats van reguleren. Het is misschien wat lastig voor ons regellustige Nederlanders, maar the times are nou eenmaal a-changing.

Geval Breestraat

Nog steeds worden er 17 winkelpanden in de Breestraat te huur aangeboden op Funda.

Ten opzichte van anderhalve maand geleden is er dus weinig veranderd. De situatie in de Breestraat leent zich bij uitstek voor (tijdelijk) hergebruik.

  • Locatie, locatie, locatie. De Breestraat heeft een keur aan fantastische panden
  • Locatie, locatie, locatie. Midden in het centrum met zowel andere winkels als bewoners in de directe omgeving
  • Locatie, locatie, locatie. Leiden als aantrekkelijke, historische stad
  • Leiden barst van de creatieve ondernemers
  • Ruimte voor creatieve ideeën te over.

Met andere woorden: tot nog toe krijgen veel ideeën niet de kans om uitgevoerd te worden door onnodige en gedateerde regelgeving. Ideeën die juist stimulans kunnen gebruiken. Stimuleer zelfregulering, stimuleer creativiteit, stimuleer de identiteit van Leiden en geef de Leidenaar weer invloed op haar eigen leefomgeving.

Volgende keer zal ik ingaan op goede voorbeelden van samenwerkingsverbanden tussen overheid, eigenaren en (creatieve) ondernemers bij het oplossen van leegstand.

Leonie Wijsman

 

 

 

 

 

 

2 thoughts on “Nieuwe tijden, oude regelgeving?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>