OV in Leiden en OV doorleiden

Gastblog door Gerard Bartels
Inwoner Leiden

De Leidse agglomeratie, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en Voorschoten Centrum heeft min of meer de vorm van een uit zijn voegen gegroeid vierkant, ingeklemd tussen twee snelwegen. Een vierkant kun je in vier stukken van ongeveer gelijke grootte verdelen. Dat betekent dat de Leidse agglomeratie in vier sectoren verdeeld kan worden, de Russische, Franse, Engelse en Amerikaanse sector. Deze sectoren worden ieder exclusief, dat wil zeggen met uitsluiting van andere sectoren, steeds vanuit één hub (verdeelstation) bediend door het OV. Een hub kan een bescheiden overstapstation zijn, zonder dat de inrichting er van veel geld hoeft te kosten. Ook kan een hub gecombineerd worden met een parkeergarage.

Lijndiensten die géén passagiers afleveren binnen de gemeentegrenzen van de stad Leiden, het transitoverkeer, worden via de bestaande hoofdroutes, Plesmanlaan, Schipholweg en Willem de Zwijgerlaan zo snel en efficiënt mogelijk de stad uitgeleid: dit is ‘OV doorleiden’, in tegenstelling tot het ‘OV in Leiden’ dat zich binnen vaste en exclusieve sectoren door de Leidse agglomeratie voortbeweegt. Er zullen geen bussen meer rijden door de Breestraat, via Hooigracht en Stationsweg. Dit voorstel vergt geen infrastructurele ingrepen -behalve de snelbus van Roomburg- of grote financiële investeringen, echter wèl mentale investeringen.

OV binnen Leiden

Bussen die één sector bestrijken, mijden ten principale een andere sector, met uitzondering van bussen die vanuit een bepaalde hub Leiden CS (moeten) aandoen. Hubs zijn gesitueerd op de Garenmarkt, Kaasmarkt, Beestenmarkt en de Boommarkt/Kort Rapenburg. Deze indeling heeft tot gevolg dat er geen bussen meer op de Hooigracht, St. Jorissteeg en Geregracht zullen rijden, zolang op die route personenauto’s rijden: dat is een keuze voor de ene of de andere vorm van vervoer. Ook op de Singels zullen geen bussen meer rijden, een enkele uitzondering daargelaten. Bussen zullen ook niet meer door de Stationsweg en de Steenstraat rijden, en vanzelfsprekend ook niet meer door de Breestraat.

De Breestraat wordt verkeersvrij, uitgezonderd eventueel fietsers en electrisch aangedreven pendelbusjes, die vanuit de hubs hun passagiers afleveren op de precieze plaats van bestemming in de stad, bijvoorbeeld een winkel in het centrum van Leiden. De bevoorrading van winkels en horeca gebeurt via de Breestraat voor de daaraan gelegen winkel- en horecavestigingen.

De stadsbussen van Arriva, die lijndiensten binnen de gemeentegrenzen van Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en Voorschoten centrum exploiteren, rijden exclusief binnen één van de vier sectoren. Dat kan als volgt geschieden:

 

  1. De bussen die exclusief de hub Beestenmarkt aandoen bedienen de Vogelwijk, Leeuwenhoek, het Houtkwartier en Oegstgeest;
  2. De bussen die exclusief de hub Kaasmarkt aandoen nemen Leiden Noord, de Kooi, Groenoord en de Merenwijk voor hun rekening;
  3. De bussen die exclusief de hub Boommarkt/Kort Rapenburg aandoen, bedienen Leiden Zuid-West, Cronesteijn, de Morswijk, Stevenshof en Voorschoten Centrum;
  4. De bussen die exclusief de hub Garenmarkt aandoen, bedienen Tuinstad, Professoren- en Burgemeesterswijk, Rijndijkbuurt, Roomburg en Leiderdorp.

Als primaire en ruime aan- en doorvoerroutes naar de hubs, die het mogelijk maken om het busvervoer snel en efficiënt af te wikkelen, worden de volgende verbindingswegen benut:

  1. Hub Beestenmarkt:  Schuttersveld, Rijnsburgerweg en Warmonderweg, Lange Voort, Haaswijklaan, Oegstgeesterweg;
  2. Hub Kaasmarkt:  Pelikaanstraat, Klokpoort, Langegracht, Herensingel, Kooilaan, Ijsselmeerlaan, Veluwemeerlaan, Schuttersveld, Rijnsburgersingel, Haarlemmerweg, en Gooimeerlaan;
  3. Hub Boommarkt/Kort Rapenburg:  Steenstraat, Stationsstraat, Station, Vondelllaan, Damlaan, Diamantlaan, Smaragdlaan, Stevenshofdreef, Trompweg, Admiraal de Ruijtersingel, Leidseweg, Vijf Meilaan, Noordeinde, Haagweg, Churchilllaan;
  4. Hub Garenmarkt:  Lammenschansweg, De Sitterlaan, Burggravenlaan, Levendaal en Hoge Rijndijk, Stierenbrug, Persnat Snoepweg en Engelendaal;

Drie hubs staan in verbinding met station Leiden CS: hub Boommarkt (via de Beestenmarkt, Molenwerf, Schuttersveld en tunnel), hub Beestenmarkt (idem) en hub Kaasmarkt (via Pelikaanstraat, Langegracht, Lammermarkt, Molenwerf, Schuttersveld en tunnel) en één hub niet, namelijk de Garenmarkt, die georiënteerd is op het station Lammenschans.

Tussen het NS-station Lammenschans en Leiden CS zou een frequente dienst via het spoor ingezet kunnen worden. Dit is hoogstwaarschijnlijk niet snel mogelijk. Een alternatief is een vrije busbaan voor een snelbus van Station Lammenschans naar station Leiden Centraal. Deze snelbus start bij station Lammenschans en gaat langs de noordelijke zijde (stadskant) van de spoorbaan Leiden – Utrecht, via de Kastanjekade, Herenstraat en Telderskade kruisend, langs het parkeerterrein Haagweg naar het Noordeinde en vandaar via Kort Rapenburg, Turfmarkt, Beestenmarkt en Stationsweg naar station Leiden Centraal. De vrije busbaan voor de snelbus kan eventueel van het station Lammenschans parallel aan de spoorlijn Leiden – Utrecht doorgetrokken worden naar de nieuwe wijk Roomburg, via de Melchior Treublaan, door het industrieterrein, en de Willem van de Madeweg als eindpunt de wijk Roomburg aandoen. Deze wijk wordt hierdoor met een snelbus verbonden met Leiden CS, zonder dat het centrum doorkruist hoeft te worden (mogelijk door te trekken naar Heineken, via het industrieterrein Zoeterwoude Rijndijk: de Heineken lijn van en naar station Leiden Centraal.

Van de hub in de pendelbus

Vanuit iedere hub wordt kleinschalig, milieuvriendelijk en op maat gesneden openbaar vervoer aangeboden om het winkelcentrum van Leiden naar behoefte van bezoekers te kunnen bedienen. Hoe de routering van dit kleinschalige vervoer zal zijn, valt nog te bezien. Het moet in ieder geval mogelijk zijn om passagiers voor de ingang een winkel in de Breestraat of de Haarlemmerstraat af te leveren. Dit type OV kan eventueel gebruik maken van de Hooigracht, dan wel de Middelweg. Het ongemak dat een overstap naar een pendelbus bij een hub voor passagiers oplevert, wordt voor hen gecompenseerd wanneer de pendelbusjes (met hostess) de overstappende passagiers op de juiste plek van bestemming kunnen afleveren. Dit is maatwerk OV in de Leidse binnenstad. Mensen die geen gebruik maken van pendelbusjes en in een hub uit de bus stappen kunnen te voet eenvoudig het winkelcentrum van Leiden bereiken. De afstanden van een hub tot de kern van het winkelgebied zijn voor de meeste mensen gemakkelijk te belopen. Ook automobilisten die hun auto bij een hub in een parkeergarage stallen, kunnen van pendelbusjes, evenals nu het geval is, gebruik maken. Parkeergarages worden gepland op de Garen- en Lammermarkt.

OV doorleiden

Deze notitie heeft als titel ‘OV in Leiden en OV doorleiden’. Deze titel verwijst naar het transitoverkeer dat de stad nog steeds op een ongelukkige manier doorkruist. Leiden Centraal is het op één na grootste overstapstation van Nederland. Vanuit station Leiden CS moeten heel veel passagiers met de bus naar omliggende gemeentes buiten de Leidse agglomaratie, bijvoorbeeld Rijnsburg, Katwijk, Noordwijk, Voorhout, Warmond, Wassenaar, Noordwijkerhout, de Zilk, Hillegom, , Alphen aan de Rijn, Koudekerk, Hazerswoude, Zoeterwoude, Roelofarendsveen en Zoetermeer. Passagiers die van oost naar west v.v., van west naar oost v.v. of van west naar noord v.v. vervoerd moeten worden en niet binnen de gemeentegrenzen van Leiden hoeven uit te stappen, kunnen op een snelle en efficiënte manier, ongehinderd door files of een overvloed aan bushaltes vanuit Leiden CS rechtstreeks via de Plesmanlaan, via de Schipholweg en de Willem de Zwijgerlaan, de Provincialeweg, Engelendaal en Persant Snoepweg hun bestemming buiten de Leidse agglomeratie bereiken.

 

 

 

 

 

 

Buurtbus Bioscience park

De Leeuwenhoek en het Biosciencepark krijgen/behouden in de spitsuren een exclusieve verbinding met Leiden CS, die loopt via de Wassenaarseweg, Max Planckweg, Einsteinweg en de Sylviusweg en zo mogelijk de Haagse Schouwweg aandoet, in verband met de daar gevestigde hotels. Deze buurtbus stopt alleen aan de westzijde van Leiden Centraal.

 

Gerard Bartels

Inwoner Leiden

 

One thought on “OV in Leiden en OV doorleiden

  1. Beste Gerard,

    Heb je ooit in je leven een stads- of streekbus van binnen gezien? Je ideeën geven blijk van een volkomen gebrek aan inzicht in waaraan een OV-reiziger behoefte heeft. In ieder geval zijn dat: geen omwegen.

    Als ik straks vanuit de Fortuinwijk in Leiden Zuid-West nog in het centrum van Leiden wil komen, wordt ik volgens jouw prachtige plan half Leiden doorgetoerd voordat ik de ‘hub’ bereik op het Kort Rapenburg (is daar wel ruimte voor een busstation??). In de tijd die dat me kost, ben ik ook in Leidsenhage. Sinds invoering van de chipkaart kost elke omweg de reiziger bovendien extra geld. De tijd dat je op twee strippen een uur lang in heel Leiden kon reizen, is voorbij; je betaalt nu per hectometer.

    Om die reden is het ook zeer onverstandig, bussen van Leiden Centraal naar omringende dorpen met grote omwegen om het centrum heen te laten rijden. Het kost de reiziger extra tijd en extra geld.

    Als je het openbaar vervoer in Leiden echt kapot wilt hebben, moet je het zo aanpakken als jij voorstelt. Jouw visie is typisch die van iemand die een auto voor de deur heeft.

    Jammer, verder, dat in jouw plan een kostenraming ontbreekt (infrastructuur; exploitatiekosten van al die omrijdende bussen). Alleen een busbaan vanaf Lammenschans langs het spoor kost al honderden miljoenen, en dat alleen om de Breestraat onbereikbaar te maken voor het OV; geld, een nuttiger doel waardig!

    Frans Mensonides, OV-reiziger en -voorvechter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>